Đặt hàng đào tạo: lợi gì?

“Đặt hàng” hoặc hợp tác với trường đại học để đào tạo nhân sự là xu hướng mới của doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn không ít rào cản “ngáng chân” xu hướng đó.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm, hàng loạt thỏa thuận hợp tác, hỗ trợ đào tạo giữa các doanh nghiệp với trường cao đẳng và đại học đã được ký kết. Đặc biệt là những ký kết của các “ông lớn” như IBM với Trường Đại học Công nghệ (Coltech) thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội; Toyota và Bosch với Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng (TP.HCM); Hitachi với Đại học FPT; Larion Computing với Đại học Tôn Đức Thắng (TP.HCM)… Giá trị của mỗi thỏa thuận hợp tác này vào khoảng vài chục ngàn USD. Những chương trình hợp tác này, vốn được dự báo sẽ là xu hướng phát triển của tương lai, sẽ mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp lẫn nhà trường?

Doanh nghiệp: Yên tâm về chất lượng nhân sự

Trung tuần tháng 5 vừa qua, việc ký kết hỗ trợ đào tạo giữa Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Robert Bosch Việt Nam với Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng TP.HCM đã thu hút sự chú ý của những ai quan tâm đến lĩnh vực đào tạo nhân sự. Ông Võ Quang Huệ, Tổng Giám đốc Bosch Việt Nam, cam kết: “Công ty sẽ hỗ trợ cho chương trình hợp tác này khoảng 44.000 euro (hơn 1 tỉ đồng) trong 5 năm. Trung bình mỗi năm sẽ có 200 sinh viên tham gia khóa đào tạo này”. Những sinh viên này sẽ có cơ hội được tuyển dụng vào làm việc tại nhà máy sản xuất hệ thống điện trong xe hơi của Bosch ở Long Thành trong tương lai.

Bỏ ra số tiền tài trợ như vậy, Bosch Việt Nam sẽ nhận được gì? Ông Huệ nói ngay: “Về mặt xã hội, thêm nhiều người có chuyên môn giỏi trong lĩnh vực kỹ thuật ôtô sẽ rất tốt cho việc phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam sau này. Còn đối với Bosch, đây là hình thức gián tiếp để khẳng định thương hiệu của mình tại Việt Nam. Ngoài ra, nhà máy của Bosch đang được xây dựng tại Đồng Nai (dự kiến đi vào hoạt động trong năm tới) sẽ không rơi vào cảnh thiếu nhân lực có tay nghề”.

Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, cách đây hơn 2 tháng, tại Bình Dương, Công ty Hitachi Software Engineering (Nhật) đã ký với Trường Đại học FPT hợp tác đào tạo nhân lực có tay nghề. Đại học FPT sẽ cung cấp nhân lực cho các dự án phần mềm của Hitachi Software Engineering. Ngoài Hitachi, Đại học FPT cũng ký kết cung ứng nhân lực công nghệ phần mềm cho các tập đoàn công nghệ thông tin lớn của Nhật và Mỹ như Microsoft, IBM và các công ty hoạt động tại Công viên Phần mềm Quang Trung.

Không giống các trường đại học Việt Nam khác, Đại học FPT tuyển sinh nhiều kỳ trong năm. Năm đầu tiên vào trường, sinh viên phải học tiếng Anh và tiếng Nhật để có thể tiếp thu kiến thức chuyên ngành bằng ngoại ngữ từ năm thứ 2 trở đi. Từ năm thứ 3, sinh viên đã có thể đi làm bán thời gian tại các công ty do trường giới thiệu và được hưởng lương.

 

70%

sinh viên sẽ được đào tạo theo hình thức “đặt hàng”.

Theo ông Huỳnh Tấn Châu, Trưởng Ban Tuyển sinh và Công tác sinh viên Đại học FPT tại Đà Nẵng, chính sách học bổng của Đại học FPT có thể được xem như là cam kết hợp tác đào tạo giữa doanh nghiệp và nhà trường. Theo đó, hằng năm, Tập đoàn FPT dành hơn 500.000 USD cấp học bổng cho sinh viên xuất sắc. Học bổng toàn phần có giá trị đến 11.200 USD, nhưng sinh viên phải cam kết làm việc cho Tập đoàn từ 2-3 năm sau khi ra trường. Ngoài ra, từ năm 2008, Tập đoàn FPT, thông qua Đại học FPT, đã có chương trình hỗ trợ 400 USD để trang bị máy tính xách tay cho sinh viên. Hiện nay, toàn bộ sinh viên Đại học FPT đều sử dụng máy tính xách tay.

Ông Nguyễn Xuân Phong, Phó Hiệu trưởng Đại học FPT, trong một lần gặp gỡ báo giới đã cho biết, toàn bộ sinh viên tốt nghiệp sẽ được đảm bảo việc làm tại các công ty thuộc Tập đoàn FPT. “Chúng tôi chỉ hy vọng có ít nhất 50% sinh viên sau khi ra trường sẽ gắn bó lâu dài với Tập đoàn”, ông nói. Tuy nhiên, trước tình trạng cạnh tranh nhân lực gay gắt trong ngành công nghệ phần mềm, việc giữ tỉ lệ này hoàn toàn không dễ. Và Tập đoàn FPT cũng phải cạnh tranh với các công ty khác để sử dụng lao động được đào tạo tại Đại học FPT.

Thật ra, mô hình hỗ trợ hoặc liên kết đào tạo giữa hai “nhà” là không mới. Cách đây 9 năm, Công ty Ôtô Toyota Việt Nam đã triển khai chương trình hỗ trợ đào tạo kỹ thuật tại Trường Cao Đẳng Giao thông Vận tải Hà Nội và Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. Năm 2006, Toyota tiếp tục ký kết hỗ trợ đào tạo với Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội và ký kết hỗ trợ đào tạo với Trường Cao Đẳng Kỹ thuật Cao Thắng TP.HCM vào tháng 2.2009. Ông Akito Tachibana, Tổng Giám đốc Toyota Việt Nam, cho biết: “Trong số các sinh viên tham gia chương trình đào tạo kỹ thuật viên do Toyota hỗ trợ tại các trường, đã có 187 sinh viên vào làm việc tại hệ thống đại lý của Toyota trên toàn quốc”. Những học viên còn lại, với tấm chứng nhận đào tạo của Toyota trong tay, cũng nhanh chóng được các đại lý xe hơi khác tuyển dụng.

Nhà trường: Nhẹ gánh chi phí

Một trong những vấn đề được nhiều doanh nghiệp và lãnh đạo các trường đại học chia sẻ với chúng tôi là khoảng cách giữa kiến thức sinh viên được trang bị sau khi tốt nghiệp và khả năng ứng dụng vào thực tế khi đi làm.

Ông Châu, Đại học FPT, nhận xét: “Doanh nghiệp là người thừa hưởng thành quả của đào tạo, nhưng lâu nay họ chưa thể hiện trách nhiệm đóng góp vào việc đào tạo nguồn nhân lực mà mình sử dụng. Vì vậy, nhà trường phải tiên phong kết hợp đào tạo và thực hành để có “sản phẩm” tốt cho xã hội”.

Vậy với các cam kết hỗ trợ đào tạo nói trên, nhà trường sẽ được lợi gì? Theo thỏa thuận giữa Bosch Việt Nam và Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, Bosch Việt Nam sẽ đóng góp thiết bị để xây dựng cơ sở đào tạo kỹ thuật ôtô cho Trường, đào tạo miễn phí cho 6 giảng viên của trường để đào tạo sinh viên theo chương trình, nội dung và phương pháp của Bosch. Theo Tổng Giám đốc Bosch Việt Nam, các chi phí đào tạo này chiếm không ít trong tổng số tiền hỗ trợ đào tạo.

Bên cạnh đó, cũng trong năm 2009, Bosch Việt Nam đã kết hợp với một số tờ báo tại TP.HCM thành lập học bổng có tên gọi “Nhất nghệ tinh” cho học viên trường trung cấp nghề, trung cấp kỹ thuật. Ngoài việc trao học bổng, chương trình sẽ tổ chức “Ngày tư vấn học nghề” hằng năm và hỗ trợ nâng cao tay nghề cho học sinh, thanh niên; vận động các xí nghiệp, công ty tài trợ máy móc, thiết bị và phương tiện cho các trường dạy nghề và nhận học viên tốt nghiệp trường nghề vào làm việc… Đến nay, chương trình đã nhận được hơn 2,6 tỉ đồng đóng góp từ các doanh nghiệp, mạnh thường quân và các trường để cấp học bổng cho học sinh. Ngoài ra, theo ông Huệ, trong những năm tới, nếu chương trình tiến triển tốt, Công ty sẽ đưa một số giáo viên giỏi ra nước ngoài tham gia những khóa đào tạo nâng cao ngắn hạn của Tập đoàn Bosch.

Trong tháng 5.2009, Công ty Phần mềm Larion Computing đã ký kết hợp tác đào tạo với Đại học Tôn Đức Thắng. Việc hợp tác này không tính bằng tiền hay hỗ trợ máy móc mà theo hình thức công ty giúp trường đào tạo sinh viên. Theo đó, trường sẽ lựa chọn và đưa một số sinh viên sang Công ty Larion Computing học các chuyên đề khác nhau. Công ty sẽ chấm điểm gửi về trường và chương trình này được tính điểm như các học phần khác. Mục đích của việc hợp tác này là giúp sinh viên làm quen với môi trường làm việc chuyên nghiệp và định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn. Tôn Đức Thắng là một trong số ít trường đại học tại Việt Nam có quy định trình độ tiếng Anh của sinh viên khi tốt nghiệp. Cụ thể, sinh viên phải đạt tối thiểu 500 điểm TOEIC (chứng chỉ tiếng Anh giao tiếp quốc tế dành cho người đi làm) mới được tốt nghiệp.

Còn đối với gói hỗ trợ cho Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng của Toyota Việt Nam, đại diện Toyota cho biết, chương trình sẽ kéo dài trong 3 năm (2008-2010) với tổng số tiền hỗ trợ là 80.000 USD. Trong năm đầu tiên Toyota sẽ hỗ trợ trường Cao Thắng 35.000 USD, gồm cơ sở vật chất và trang thiết bị giảng dạy hiện đại, phục vụ cho công tác giảng dạy thực hành, trong đó có một chiếc Camry SXV10.

Ông Akito Tachibana, Tổng Giám đốc Toyota Việt Nam, cho biết: “Trang thiết bị, dụng cụ và chương trình hỗ trợ đào tạo đều là những công nghệ tiên tiến nhất của Toyota”. Theo ông, Toyota đã bỏ ra gần 400.000 USD và 4 chiếc xe Hiace và Camry để hỗ trợ việc đào tạo kỹ thuật tại các trường đã ký kết.

Trong khi đó, đối với Đại học FPT, lợi thế của sinh viên là được thực tập 1 năm tại các công ty phần mềm của FPT ở Việt Nam cũng như ở nước ngoài. Theo hình thức này, sinh viên học hết năm thứ 3 sẽ được tuyển chọn, ký hợp đồng học việc, được bố trí làm việc trong các dự án và có thu nhập theo vị trí, kết quả công việc. Nếu sinh viên giỏi, sau thời gian thực tập, có thể được hỗ trợ đào tạo theo chương trình riêng để hoàn tất việc học và nhận bằng mà không cần phải quay lại trường để học năm cuối.

Các tập đoàn này sẽ chuyển giao các chương trình, công nghệ và ứng dụng trong giảng dạy cho Đại học FPT. Đổi lại, trong năm 2009, Đại học FPT đã lên kế hoạch đào tạo trên 1.000 kỹ sư phần mềm nhằm đáp ứng nguồn nhân lực cho các công ty hợp tác. Cũng cần nói thêm, chiến lược phát triển nhân lực phần mềm của Đại học FPT cũng nằm trong mục tiêu đào tạo 100.000 kỹ sư công nghệ thông tin của Bộ Giáo dục Đào tạo.

Theo lãnh đạo Đại học FPT, 100% sinh viên tốt nghiệp đều có việc làm. Hơn nữa, với tính chất “thời thượng” của nghề công nghệ thông tin, sinh viên sẽ có nhiều lựa chọn hơn so với các ngành nghề khác. Đại học Tôn Đức Thắng cũng đưa ra tỉ lệ 90% sinh viên ra trường đều có việc làm.

RỦI RO

Một nhà quản lý bộ phận hợp tác của một trường đại học tại TP.HCM cho rằng, trong tương lai, 70-80% sinh viên sẽ được đào tạo theo hình thức “đặt hàng” giữa doanh nghiệp và nhà trường. Song nếu đặt vào hoàn cảnh Việt Nam hiện nay, để có tỉ lệ đó, cả trường và doanh nghiệp phải nỗ lực nhiều hơn nữa. Còn theo ông Châu, Đại học FPT, chắc chắn đây là xu hướng đào tạo phổ biến trong tương lai mà các doanh nghiệp nên chọn. Đặc biệt đối với các công ty, tập đoàn lớn, cần một lượng nhân lực có tay nghề cao, xu hướng bắt tay đào tạo này ngày càng phổ biến hơn.

Song nói như vậy không có nghĩa việc hợp tác bao giờ cũng tốt đẹp.

Giám đốc kinh doanh một công ty dệt may của Nhật, đóng tại Khu Công nghiệp Tân Bình (TP.HCM), kể: Công ty từng được một trường đại học tư thuyết phục tham gia một dự án đào tạo. Theo đó, công ty phải tài trợ cho trường một số máy may chuyên dụng và một số máy phụ may công nghiệp, tổng trị giá hơn 30.000 USD. Đổi lại, trong 2 năm, trường sẽ cung cấp cho Công ty 500 lao động có tay nghề.

Tuy nhiên, sau gần 1 năm, công ty phát hiện trường đã sử dụng hệ thống máy móc do công ty tài trợ để đào tạo lao động cho một đối thủ cạnh tranh ngay trong quận và cung cấp cho họ được 200 lao động, trong khi công ty chỉ mới nhận non nửa số đó. Lời giải thích nhà trường đưa ra là một phòng ban của trường đã tự ý làm việc này, chưa thông qua ý kiến của hội đồng quản trị và ban giám hiệu.

Vậy hướng giải quyết sau đó như thế nào? “Đổ lỗi cho một phòng ban và cam kết sẽ cung cấp đủ số lao động có tay nghề như ký kết ban đầu”, vị giám đốc này nói. “Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp sản xuất, cạnh tranh nguồn lao động có tay nghề là cạnh tranh quan trọng nhất. Đối thủ của chúng tôi đã có nguồn lao động để làm hàng kịp mùa, coi như chúng tôi đã thua. Hiện vụ việc vẫn còn bỏ ngỏ, chưa giải quyết đâu vào đâu cả”.

Tuy nhiên, hiệu trưởng một trường đại học công lập tại Hà Nội (không muốn nêu tên) nhận xét rằng, cho đến nay, đây là trường hợp vỡ hợp đồng hiếm hoi giữa nhà trường và doanh nghiệp. Theo ông, để hợp tác đào tạo, nhiều doanh nghiệp chọn hình thức cung cấp trang thiết bị cho trường để sinh viên có cơ hội thực hành, khỏi bỡ ngỡ với máy móc hiện đại của doanh nghiệp sau này. Một hình thức phổ biến khác là trao học bổng, đưa sinh viên đi thực tập và làm ra sản phẩm như một nhân viên của công ty. Hoặc cũng có những ký kết không nêu điều khoản cụ thể nhưng cam kết hỗ trợ về tài liệu giảng dạy.

Thực tế, các chương trình hợp tác đào tạo hoặc đào tạo theo đơn đặt hàng hiện nay không ràng buộc nhà trường phải cung cấp đúng số lao động doanh nghiệp yêu cầu. Mặc dù vậy, theo ý kiến của một số trường đã tham gia nhiều chương trình hợp tác đào tạo, chất lượng sản phẩm nói lên uy tín và thương hiệu của trường, nên rất hiếm có trường hợp nhà trường bị doanh nghiệp trả lại “sản phẩm đào tạo” sau một thời gian tuyển dụng. “Khó xảy ra chuyện vỡ hợp đồng giữa trường và doanh nghiệp, bởi cũng là sản phẩm, nhưng sản phẩm là con người thì sự thận trọng và nhân văn trong hợp tác phải được đặt lên hàng đầu”, một đại diện của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng nói.

Doanh nghiệp chưa mặn mà

PHÓ GIÁO SƯ TIẾN SĨ NGUYỄN NGỌC BÌNH Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ (Coltech), thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội

Tại Hà Nội, Coltech là một trong những trường có nhiều chương trình hợp tác đào tạo với doanh nghiệp nhất. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Hiệu trưởng Coltech, về chiến lược hợp tác đào tạo của trường với doanh nghiệp.

Thưa ông, Coltech đã và đang hợp tác đào tạo với công ty nào? Chương trình sẽ được kéo dài trong bao lâu và đào tạo trong lĩnh vực nào?

TS. Nguyễn Ngọc Bình: Chúng tôi hợp tác với các tập đoàn và công ty ở trong nước và nước ngoài. Trong nước có Tập đoàn IMI (Viện Máy và Dụng cụ Công nghiệp), Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (thông qua hợp tác của Đại học Quốc gia Hà Nội), Tập đoàn Bưu chính – Viễn thông, Tập đoàn FPT, CMC… Với các doanh nghiệp nước ngoài, trường đang hợp tác đào tạo với các công ty như Toshiba, NEC, Panasonic, Mitani-Sangyo, Human Resocia, IBM, Microsoft, Sun Microsystems, Mentor Graphics, Synopsys, Boeing, FTD… Trung bình, các chương trình hợp tác được thực hiện trong 5 năm và tập trung vào lĩnh vực công nghệ thông tin, truyền thông, điện tử viễn thông, cơ điện tử và tự động hóa. Chúng tôi gửi các sinh viên đi thực tập và làm khóa luận tốt nghiệp tại doanh nghiệp. Và sau khi tốt nghiệp sinh viên được xem xét tuyển dụng vào ngay doanh nghiệp đó.

Thông thường mức phí được doanh nghiệp hỗ trợ là bao nhiêu?

TS. Nguyễn Ngọc Bình: Tùy từng đối tác và chương trình hợp tác mà có những cách triển khai khác nhau. Chẳng hạn, Tập đoàn IMI đảm bảo học bổng sinh viên và nhận sinh viên vào làm việc. Hoặc Tập đoàn Human Resocia (Nhật) cấp học bổng hằng tháng cho sinh viên (8.000 yên/ tháng), mở lớp học tiếng Nhật chuyên ngành kỹ thuật trong 2 năm cuối, khi tốt nghiệp sinh viên sẽ được ưu tiên tuyển sang làm việc tại các công ty ở Nhật với chế độ ưu đãi như kỹ sư người Nhật. Như vậy, chi phí doanh nghiệp hỗ trợ cho sinh viên gồm 2 giai đoạn: học bổng và huấn luyện kỹ năng – nghề. Còn đối với nhà trường thì doanh nghiệp hỗ trợ xây dựng chương trình đào tạo, các hợp tác nghiên cứu, tham gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành…

Cái khó nhất mà Coltech gặp phải trong các hợp tác đào tạo này là gì?

TS. Nguyễn Ngọc Bình: Đó là chưa có sự quan tâm thực sự của các doanh nghiệp đối với việc phối hợp đào tạo nhân lực. Đa số doanh nghiệp ở nước ta chưa có hoạt động nghiên cứu và phát triển, nên việc hợp tác với trường đại học và các viện nghiên cứu còn lỏng lẻo.

Kẹt vì thiếu giảng viên

ÔNG HOÀNG TUẤN HÙNG Phó Phòng Đào tạo Kỹ thuật, Bộ phận Dịch vụ Kỹ thuật sau bán hàng của Toyota Việt Nam

Chương trình Hỗ trợ Đào tạo Kỹ thuật Toyota về sửa chữa chung (gọi tắt là GJ-TTEP) hiện đã hợp tác với 5 trường đại học và cao đẳng tại Hà Nội và TP.HCM. Ông Hoàng Tuấn Hùng đã có một vài chia sẻ với NCĐT về khó khăn và hiệu quả mà chương trình mang lại.

Tham vọng của Toyota đối với chương trình này là gì?

Ông Hoàng Tuấn Hùng: Mục đích đầu tiên của chương trình là cung cấp kỹ thuật viên có tay nghề cao cho các đại lý trên toàn quốc, tùy thuộc vào nhu cầu phát triển của thị trường; thứ đến là đóng góp nguồn nhân lực trong ngành ôtô.

Theo ông, hợp tác đào tạo giữa doanh nghiệp và nhà trường sẽ là xu hướng trong tương lai?

Ông Hoàng Tuấn Hùng: Toyota đã áp dụng chương trình này ở Nhật cách đây hơn 20 năm, ở Việt Nam gần 10 năm và cũng đã áp dụng chương trình này tại 52 quốc gia trên thế giới. Vì thế, không thể gọi đây là xu hướng mà nó đã phát triển và đang được vận hành rất tốt.

Ông có nhận được phản hồi từ các đại lý về chất lượng kỹ thuật viên được đào tạo không?

Ông Hoàng Tuấn Hùng: Chúng tôi nhận được nhiều phản hồi tốt hơn mong đợi. Đa số kỹ thuật viên được nhận xét là có tay nghề cao và xác suất sai sót rất thấp so với các kỹ thuật viên xuất thân từ các trường nghề, không được hỗ trợ trang thiết bị thực hành. Theo thống kê của các đại lý, tỉ lệ kỹ thuật viên được đào tạo từ chương trình hỗ trợ của Toyota bỏ việc chiếm chưa tới 1%, trong khi tỉ lệ này đối với nhóm kỹ thuật viên không học từ chương trình là 10-15%.

Những sinh viên tham gia chương trình GJ-TTEP nếu không làm trong các đại lý Toyota thì sẽ làm ở đâu?

Ông Hoàng Tuấn Hùng: Cho đến nay, đã có hơn 3.000 sinh viên tốt nghiệp chương trình hỗ trợ đào tạo kỹ thuật Toyota. Ngoài 187 sinh viên đã được tuyển vào làm việc tại mạng lưới dịch vụ sau bán hàng của Toyota, số còn lại cũng có việc làm ngay. Nhiều đại lý của các hãng ôtô khác đã nhận họ. Hiếm có trường hợp học viên học xong các khóa đào tạo này mà bị thất nghiệp.

Việc hợp tác này hiện còn gặp những khó khăn gì?

Ông Hoàng Tuấn Hùng: Giảng viên. Toyota hỗ trợ đào tạo giảng viên giảng dạy tại trường trong giai đoạn đầu, nhưng sau do số sinh viên theo học tăng cao, việc đào tạo giảng viên không theo kịp, nên chúng tôi phải hạn chế số lượng tuyển sinh đầu vào. Theo tôi, các trường cần chủ động nguồn giảng viên hơn nữa. 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

  • " GẠT SANG MỘT BÊN NHỮNG SAI LẦM CỦA NGÀY HÔM QUA ĐỂ CÓ MỘT NGÀY LÀM VIỆC MỚI SẢNG KHOÁI, NHIỆT TÌNH..."

  • Thống kê

    • 409,877 hits
%d bloggers like this: