Làm Quan hay Câu Cá?

Làm chính trị, vào quan trường, ở địa vị cao sai khiến hàng ngàn vạn người, đó là trạng thái đời người hấp dẫn biết bao nhiêu. Từ xưa đến nay đã làm cho vô số sĩ phu quân tử đua nhau cầu mong không mệt mỏi.

Câu cá, cầm chiếc cần câu ngồi bên sông, bên suối nhỏ, một mình buông câu vào trong nước trong sóng lặng, yên lặng chờ đợi để hưởng cái phúc yên tĩnh và cái thú chốn thôn dã, chiều tà mang một vài con cá tươi về nhà, thưởng thức vị ngon lành của bát canh cá. Cái vui thú cảnh đẹp đó, thanh nhàn đó quả thực là cảnh đẹp của đời người, quan sát xưa nay có thể phát hiện, nó cũng thu hút nhiều người rộn ràng nhộn nhịp theo đuổi nó.

Nhưng nếu bày ra vấn đề giữa hai việc hoặc làm quan hoặc câu cá chọn một việc trước mặt mọi người, thì nhiều người đương nhiên không chút do dự chọn ngay việc trước, còn việc sau hãy tạm để lại đó. Quan cao lộc dầy, quyền thế sang trọng đó ai mà không thèm đỏ mắt, ai lại có thể nén nổi lòng thèm muốn? Ngăn chặn sự cám dỗ to lớn đó?

Nhưng trong lịch sử có một nhà hiền triết lớn là Trang Tử duy nhất có thể làm được. Trang Tử, nhà hiền triết lớn thời xưa, học nhiều học vấn uyên bác, có tài nói năng lưu loát, nhưng một đời không ngưỡng mộ vinh hoa bổng lộc, coi thường quyền quý. Vì thế mà nhà nghèo, bản thân khốn khó thường buông câu ở nơi sông ngòi khe suối, mong được thưởng thức vị ngon lành của bát canh cá tươi.

Một hôm, ông ngồi ngay ngắn bên con suối dưới bóng cây to từ rất sớm buông câu trong ánh nắng ban mai. Gió mát nhè nhẹ thổi, chim chóc trong lùm cây hót véo von, bốn bề núi xanh lặng lẽ, sức sống của vạn vật dạt dào.

Trang Tử đang chăm chú buông câu, thì hai vị đại thần của nước Sở thở hổn hển đến tìm gặp. Hai người này vâng lệnh của Sở vương đi tìm nhà hiền triết Trang Tử. Bởi vì Sở vương từ lâu đã có chí thôn tính nước khác, một mình thống trị thiên hạ mong muốn tụ tập nhiều mưu thần võ tướng giúp ông sớm thành công. Từ lâu Sở vương đã nghe nói Trang Tử tài hoa tuyệt trần, có bẩm khí khác thường, cho nên sai người đi tìm khắp mọi nơi. Hai đại thần vâng lệnh bôn ba khắp nơi, khó khăn lắm mới hỏi thăm được nơi ẩn cư của Trang Tử, cuối cùng hôm ấy đã gặp được Trang Tử đang câu cá.

“Thưa Ngài”, vị đại thần chắp tay cung kính nói: “Sở vương nghe danh tiếng của Ngài từ lâu, mong muốn mời được Ngài về triều đình, nhất định sẽ giao cho trọng trách, để lo lắng việc nước”. ý tứ rõ ràng không sai, mời Trang Tử bỏ cần câu ra khỏi núi vào chính đàn, mắt nhìn thấy quan cao lộc dày đã với tới dễ như chơi.

Trang Tử vẫn cầm chiếc cần câu không động đậy, ngay ngắn ngồi trên thảm cỏ xanh. Rất lâu, ông vẫn nhìn xuống mặt nước không rời, đầu vẫn không quay lại, miệng nói: “Tôi nghe nói, nước Sở có một con rùa thần lớn đã chết ba ngàn năm rồi, người ta xem nó là vật thần, đem mai rùa treo trên miếu lớn, hàng ngày thắp hương bày hoa quả cúng tế, việc đó có thật không?” Hai vị đại thần vội vàng gật đầu nói đúng là có việc đó.

Trang Tử cuối cùng quay người lại, nhìn thẳng vào hai vị đại thần từ từ nói: “Như thế thì con rùa đen này thà chết đi, để lại bộ xương được người ta tôn sùng? Hay là bằng lòng sống kéo cái đuôi bò trong bùn lầy?”

Hai vị đại thần nhìn nhau, đồng thanh nói: “Đương nhiên bằng lòng sống bò tự do trong bùn lầy”.

Trang Tử bật cười, phẩy tay nói: “Thôi được rồi, xin hai ông về thôi, tôi cũng phải kéo cái đuôi bò tự do trong bùn lầy thôi!”

Hai vị đại thần ngơ ngác nhìn nhau, há hốc miệng ra. Bởi vì họ không hiểu, chức quan cực cao, quyền thế cực lớn, có thể đem lại cho người ta lợi ích hậu hĩnh và thỏa mãn ham muốn quyền thế bẩm sinh của con người, càng khỏi phải nói kèm thêm những cái hay của việc một người làm quan, cả họ được nhờ nữa. Nhưng Trang Tử, chỉ bằng lòng kéo cái đuôi trong bùn, từ chối nơi cung đình của vinh hoa phú quý, há chẳng làm cho người ta khó mà hiểu được ư?

Thực ra, con người mỗi người một chí, con người đối với cùng một sự việc, phán đoán giá trị cũng không hoàn toàn giống nhau, cho nên biểu hiện trên hành vi của đời người cũng không thể giống nhau, điều này không có gì khó hiểu. Trang Tử cho rằng, vinh hoa chốn quan trường là cảnh tượng giả dối nhất thời, sự hống hách của quyền thế là sự hiển hách ngắn ngủi, giống như chiếc mai rùa lớn treo trên tường, mặc dù người ta sẽ xem nó là vật thần, hàng ngày thắp hương bày quả cúng tế nó, biểu hiện lòng kính ngưỡng vô hạn, nhưng nó chỉ là một vật chết, tất cả mọi hiển hách đối với nó phỏng có giá trị gì, có ý nghĩa gì đâu? Trang Tử đã nhìn quan cao lộc dầy là một làn mây khói bay qua mắt nhất thời, không có giá trị gì, đương nhiên sẽ vẫn bằng lòng buông câu ở trong khe nhỏ mà không muốn hưởng thụ vinh hiển ở chốn miếu đường cao vời vợi.

Bởi vậy, người ta sinh ra ở đời cần có ý kiến riêng của mình. Tính tình của con người khác nhau, điều kiện hoàn cảnh sinh tồn cũng mỗi người mỗi khác, theo đuổi của đời người cũng sẽ phải khác nhau. Điều đáng tránh nhất trong đời người là bị những cái mọi người thích lôi cuốn đi một cách mù quáng, tự cho rằng cái người khác theo đuổi sẽ nhất định là cái hay, cho nên mình cũng phải theo đuổi, cách điều khiển đời người này cuối cùng sẽ mang lại trục trặc và đau khổ của đời người. Bởi vì, một là bạn có thể không thật sự thích mục tiêu đời người này, dù là thực hiện được bạn cũng có thể cảm thấy không có ý nghĩa; hai là đối chiếu với mục tiêu đời người này những điều kiện mà bạn có không đầy đủ, bất kể cố gắng theo đuổi như thế nào đều cuối cùng thất bại, mất trắng hết rất nhiều tinh lực và tài nguyên.

Cho nên, con người trong cuộc sống cần phải hiểu: lĩnh vực của đời người vô cùng rộng lớn, việc theo đuổi của đời người cũng vô cùng đa dạng, người ta cần phải có sự phán đoán giá trị riêng biệt và lý tưởng sinh tồn của riêng mình, xây dựng nên mục tiêu đời người của cái mình thích thật sự, và cố gắng thực hiện nó, làm như vậy, mới có thể mang lại cái diễm phúc của đời người thật sự.

Trang Tử chính là đã từ chối sự cám dỗ của quan cao lộc dầy, bằng lòng làm ngư ông ngồi câu cá, làm ẩn sĩ như thế.

(nguồn: Trịnh Hiểu Giang)

Advertisements
Comments
One Response to “Làm Quan hay Câu Cá?”
  1. Làm trọn trách nhiệm với đời – sau 50 tuổi lui về trồng rau

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

  • " GẠT SANG MỘT BÊN NHỮNG SAI LẦM CỦA NGÀY HÔM QUA ĐỂ CÓ MỘT NGÀY LÀM VIỆC MỚI SẢNG KHOÁI, NHIỆT TÌNH..."

  • Thống kê

    • 408,810 hits
%d bloggers like this: